docs(step1): wireguard + ufw + ssh only via wg

doc/step-001-wireguard-ufw-ssh-only.md

@@ -0,0 +1,198 @@
+# Step 001: WireGuard + UFW + SSH tylko po WG (Ubuntu 24.04, 1 NIC)
+
+Cel: na świeżym Ubuntu 24.04 na bare metalu ustawić:
+
+- **WireGuard** jako prywatny kanał administracyjny,
+- **SSH dostępne tylko przez WireGuard**,
+- przygotować grunt pod **Agave RPC dostępne tylko przez WireGuard** (8899/8900 prywatnie),
+- zostawić porty klastra Agave na publicznym NIC, żeby node mógł się zsynchronizować.
+
+Kolejność jest krytyczna: najpierw uruchom WireGuard i sprawdź, że działa, dopiero potem ograniczaj SSH/firewall.
+
+## Założenia
+
+- Host ma **1 publiczny interfejs** (np. `enp1s0`).
+- WireGuard interfejs to `wg0`.
+- Masz dostęp awaryjny do konsoli (IPMI/KVM) na wypadek pomyłki.
+
+## Parametry (dostosuj)
+
+```bash
+export PUBLIC_IFACE="enp1s0"
+export WG_IFACE="wg0"
+
+export WG_SERVER_IP="10.66.66.1/24"
+export WG_SERVER_IP_ONLY="10.66.66.1"
+export WG_PORT="51820"
+
+export WG_CLIENT_IP="10.66.66.2/32"
+export WG_CLIENT_PUBKEY="<PASTE_CLIENT_PUBLIC_KEY>"
+
+# Agave/validator ports
+export RPC_PORT="8899"
+export WS_PORT="8900"
+export DYNAMIC_PORT_RANGE="8000:8020"
+```
+
+## 1) WireGuard (nie ruszaj jeszcze SSH)
+
+### Instalacja
+
+```bash
+apt-get update
+apt-get install -y wireguard
+```
+
+### Klucze serwera
+
+```bash
+umask 077
+wg genkey | tee /etc/wireguard/server.key >/dev/null
+cat /etc/wireguard/server.key | wg pubkey | tee /etc/wireguard/server.pub >/dev/null
+cat /etc/wireguard/server.pub
+```
+
+### Konfiguracja `/etc/wireguard/wg0.conf`
+
+```bash
+cat >/etc/wireguard/${WG_IFACE}.conf <<EOF
+[Interface]
+Address = ${WG_SERVER_IP}
+ListenPort = ${WG_PORT}
+PrivateKey = $(cat /etc/wireguard/server.key)
+
+[Peer]
+PublicKey = ${WG_CLIENT_PUBKEY}
+AllowedIPs = ${WG_CLIENT_IP}
+EOF
+```
+
+Start:
+
+```bash
+systemctl enable --now wg-quick@${WG_IFACE}
+wg show
+ip a show ${WG_IFACE}
+```
+
+Test z klienta (po zestawieniu tunelu): `ping 10.66.66.1`.
+
+## 2) UFW: public tylko WG + porty klastra; prywatnie RPC/SSH po wg0
+
+Instalacja:
+
+```bash
+apt-get install -y ufw
+```
+
+Public: pozwól na WireGuard:
+
+```bash
+ufw allow ${WG_PORT}/udp
+```
+
+Public: pozwól na porty klastra Agave (żeby node mógł syncować).
+
+Uwaga: Solana/Agave używa głównie **UDP** w tym zakresie; jeśli będziesz miał problemy z reachability, rozważ dopuszczenie też TCP w tym samym zakresie.
+
+```bash
+ufw allow in on "${PUBLIC_IFACE}" to any port ${DYNAMIC_PORT_RANGE}/udp
+```
+
+Prywatnie (wg0): RPC/WS:
+
+```bash
+ufw allow in on "${WG_IFACE}" to any port ${RPC_PORT} proto tcp
+ufw allow in on "${WG_IFACE}" to any port ${WS_PORT} proto tcp
+```
+
+Na tym etapie NIE blokuj jeszcze publicznego SSH (żeby się nie zablokować).
+
+Włącz UFW:
+
+```bash
+ufw enable
+ufw status verbose
+```
+
+## 3) SSH tylko po WireGuard (dopiero gdy WG działa)
+
+### 3.1) UFW: pozwól na SSH po wg0
+
+```bash
+ufw allow in on "${WG_IFACE}" to any port 22 proto tcp
+```
+
+### 3.2) sshd: nasłuch tylko na WG IP
+
+Edytuj `sshd_config`:
+
+```bash
+sed -n '1,220p' /etc/ssh/sshd_config
+```
+
+Dodaj (lub ustaw) na końcu pliku:
+
+```conf
+PasswordAuthentication no
+PermitRootLogin no
+ListenAddress 10.66.66.1
+```
+
+Zanim zrestartujesz SSH:
+
+- miej otwartą obecną sesję SSH,
+- zestaw WG na kliencie,
+- przygotuj drugi terminal do testu po `10.66.66.1`.
+
+Restart:
+
+```bash
+systemctl restart ssh
+ss -lntp | grep -E ':22\\b' || true
+```
+
+Test z klienta po WG:
+
+```bash
+ssh <user>@10.66.66.1
+```
+
+Jeśli działa: zablokuj publiczny SSH:
+
+```bash
+ufw deny 22/tcp
+ufw status verbose
+```
+
+## 4) Kernel/sysctl baseline pod Agave (na tym etapie bez uruchamiania Agave)
+
+Minimalne wartości, które już mamy w Ansible (i kilka dodatkowych bezpiecznych):
+
+```bash
+cat >/etc/sysctl.d/90-agave.conf <<'EOF'
+fs.file-max = 2000000
+vm.max_map_count = 1000000
+net.core.somaxconn = 65535
+net.core.netdev_max_backlog = 250000
+net.core.rmem_max = 134217728
+net.core.wmem_max = 134217728
+EOF
+
+sysctl --system
+```
+
+Limity `nofile`:
+
+```bash
+cat >/etc/security/limits.d/90-solana.conf <<'EOF'
+* soft nofile 1000000
+* hard nofile 1000000
+EOF
+```
+
+## 5) Co dalej
+
+- Instalacja i uruchomienie Agave: patrz `doc/etap-007-manual-baremetal-rpc-commands.md`.
+- Docelowo: bind RPC/WS do WG IP (zamiast `0.0.0.0`) i spójne, minimalne reguły firewall.
+