docs: add rpc/dlob/candles notes

doc/rpc-dlob-kanoniczna-architektura.md

@@ -0,0 +1,115 @@
+# Kanoniczna architektura Drift: własny Solana RPC + własny DLOB
+
+Poniżej jest krótka i konkretna notatka: **co da się wyciągnąć z własnego Solana RPC** oraz **po co jest własny DLOB** w kontekście Drift (perp) i metryk pod trading/SIM.
+
+## 1) Własny Solana RPC — co z niego wyciągniesz
+
+Z **własnego RPC** (full node, a do backfillu najlepiej archival) możesz pobrać **wszystkie dane kontowe i ryzyko**.
+
+### Dane pozycji i konta (RPC)
+
+- pozycja (long/short, size, entry)
+- unrealized PnL
+- realized PnL (z konta użytkownika / fills)
+- margin, free collateral
+- liquidation price
+- health / margin ratio
+- funding (naliczony + historyczny)
+
+Źródło: **konta programu Drift** (User, PerpMarket, SpotMarket). Technicznie: subskrypcje kont + (jeśli potrzebne) `getProgramAccounts`.
+
+### Fills / transakcje / fees (RPC)
+
+- fill price
+- fee (maker/taker)
+- reduce / add
+- tx fee + priority fee
+
+Źródła:
+- logi transakcji,
+- eventy Drift,
+- historia transakcji walleta.
+
+Uwaga: backfill 7d+ jest ciężki bez archival RPC, ale nadal wykonalny (koszt/IO/limity).
+
+### Ceny (RPC)
+
+- oracle price
+- mark price (ze stanu rynku)
+
+W praktyce wystarczy RPC + subskrypcje kont.
+
+## 2) Własny DLOB — po co i co daje
+
+**DLOB jest off-chain**, ale jest budowany z **on-chain zleceń limit**.
+
+Co daje DLOB (i to jest kluczowe do “close now” i slippage):
+- best bid / best ask (BBO)
+- mid price
+- spread
+- realistyczny slippage
+- sensowne “close now cost” (na podstawie top-of-book / L2)
+
+Bez DLOB zwykle zostaje heurystyka na mark/oracle + założony spread/slippage.
+
+### Jak to zrobić praktycznie
+
+Najprostsza opcja to uruchomienie serwisu DLOB (publisher/server) z Drift SDK, który:
+- subskrybuje RPC/WS,
+- buduje orderbook,
+- wystawia API (BBO/depth itp.),
+- a worker liczy metryki (spread/depth/slippage) i zapisuje je do DB.
+
+W tym repo mamy opis aktualnego pipeline DLOB w `doc/dlob-services.md` oraz plan “RPC + Geyser/Yellowstone” w `doc/solana-rpc-geyser-setup.md`.
+
+## 3) Mapowanie: metryki → źródło danych
+
+| Metryka | RPC | DLOB |
+| --- | --- | --- |
+| unrealized PnL | ✅ | ❌ |
+| realized / net PnL | ✅ | ❌ |
+| fees / funding / tx | ✅ | ❌ |
+| margin / liq / health | ✅ | ❌ |
+| time in trade | ✅ | ❌ |
+| best bid / ask | ❌ | ✅ |
+| spread / mid | ❌ | ✅ |
+| close now cost | ⚠️ heurystyka | ✅ |
+| expected slippage | ⚠️ | ✅ |
+
+## 4) 100% self-hosted (bez vendor lock‑in)
+
+Da się zrobić w pełni self-hosted (bez Heliusa/cudzych API).
+
+Prosty diagram:
+
+```
+[ Solana RPC (+ WS) ]
+        ↓
+[ Drift SDK / subscriptions ]
+        ↓
+[ DLOB (publisher/server) ]
+        ↓
+[ Worker (metrics TS) ]
+        ↓
+[ API / Monitor / SIM ]
+        ↓
+[ UI (tylko rysuje) ]
+```
+
+## 5) Jedyny realny haczyk (operacyjnie)
+
+- `getProgramAccounts` + websockety wymagają solidnego RPC.
+- Tanie/limtowane RPC często:
+  - blokują/limitują GPA,
+  - ucinają payload,
+  - dropią WS.
+
+Własny RPC = stabilność i przewidywalność na większej skali.
+
+## 6) TL;DR
+
+- Tak: wyciągniesz wszystko z własnego RPC + własnego DLOB.
+- RPC = pozycja, PnL, ryzyko, funding.
+- DLOB = bid/ask, spread, slippage, close-now.
+- To pasuje idealnie pod scalping + SIM (backend liczy, UI tylko wyświetla).
+